15. października obchodziliśmy Światowy Dzień Mycia Rąk. W tym roku hasło przewodnie brzmiało: "Czyste ręce ratują życie". Zupełnie prozaiczna czynność, o niebagatelnym znaczeniu dla naszego zdrowia. Dlaczego warto myć ręce wodą i mydłem?
Badania, przeprowadzone przez Noaha Fierera z University of Colorado, opublikowane w listopadzie 2008 roku w Proceedings of the National Academy of Sciences,dowodzą, że na przeciętnej dłoni znajduje się około 150 gatunków bakterii (na dłoniach 51 ochotników wykryto w sumie 4700 różnych gatunków). Większość z nich stanowi fizjologiczną florę bakteryjną skóry, korzystną dla człowieka i pełniącą funkcję ochronną, a tylko część to bakterie chorobotwórcze.
Jakie mikroorganizmy możemy "nosić" na dłoniach? Oto kilka popularnych przykładów:
Patogen |
|
Opis |
Enterococcus sp.
(paciorkowce kałowe) |

|
Są czynnikiem etiologicznym zakażeń (w tym zakażeń szpitalnych), np. układu moczowego, mogą też powodować zapalenie wsierdzia. |
Escherichia coli
(pałeczka okrężnicy) |

|
Powoduje zakażenia dróg moczowych, zapalenie opon mózgowych u noworodków, zatrucie pokarmowe, ropnie i zakażenia pooperacyjne, a nawet sepsę. |
Staphylococcus ureus
(gronkowiec złocisty) |

|
Zakażenia ropne skóry i tkanek miękkich, a także zapalenia układowe (takie, jak zapalenie kości, opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie dróg moczowych), zatrucia pokarmowe, sepsa. |
Shigella |

|
Powoduje silne bóle brzucha i krwawą biegunkę (czerwonkę). |
Streptococcus Pneumoniae
(pneumokoki) |

|
Zapalenie płuc, zapalenie ucha środkowego, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, ropień mózgu. |
Enterowirus 72
(Hepatitis A) |

|
Przyczyna wirusowego zapalenia wątroby typu A, tzw. żółtaczki pokarmowej. |
Rotawirusy |

|
Powodują ostry stan zapalny żołądka i jelit, objawiający się wymiotami i biegunką. |
Candida |

|
Uciążliwy w leczeniu grzyb, będący pasożytem człowieka. Powoduje rozmaite infekcje drożdżakowate u dzieci i osób z obniżoną odpornością. |
Klebsiella spp. |

|
Wywołuje zapalenia płuc czy dróg moczowych, szczególnie u dzieci. |
Haemophilus influenzae |

|
Powoduje grypę, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych (głównie u dzieci), zapalenie zatok, zapalenie ucha, zapalenie płuc. |
Jaja owsików |

|
Połknięcie jaj wywołuje chorobę zwaną owsicą, polegającą na zasiedleniu jelita przez niewielkie robaki pasożytnicze. |
Giardia Lamblia
(lamblia) |

|
Powoduje jedną z najczęstszych chorób pasożytniczych dzieci: lambliozę. 2/3 dzieci jest zarażonych tym pierwotniakiem. |
źródło: Wikipedia
Oczywiście, w zależności od miejsca, które dotykamy, mikroflora naszych dłoni może się wzbogacić o różne patogeny. Jak wynika z badań, przeprowadzonych przez markę Dettol i Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka, bakterie kałowe (takie jak Escherichia coli, Enterobacter spp., Klebsiella spp., Enterococcus spp.) można spotkać niemal wszędzie: w toaletach, środkach komunikacji miejskiej, pociągach, dworcach kolejowych, centrach handlowych (w tym na poręczach wózków sklepowych), na klawiaturach bankomatów, banknotach, monetach, placach zabaw, a nawet pilotach od telewizora. Obecność flory kałowej świadczy o tym, że w miejscach tych znajdować się mogą także nieobjęte analizą wirusy (np. rotawirusy, enterowirus 72) czy jaja pasożytów. Gronkowca złocistego wykryto m. in. w środkach komunikacji miejskiej, w centrach handlowych, na poręczach wózków sklepowych, dworcach kolejowych. Prawdziwą bakteryjną menażerią są także klawiatury komputera i telefony komórkowe.
Ludzie chętnie czerpią ze zdobyczy współczesnej medycyny. Łykają suplementy mające wzmocnić odporność organizmu, szczepią się - jednak często zapominają o myciu rąk, które Światowa Organizacja Zdrowia porównuje do swego rodzaju szczepionki typu "zrób to sam".
Jakie korzyści płyną z nawyku mycia rąk? Mycie rąk przed jedzeniem redukuje ryzyko wystąpienia biegunki o 40%, o 25% zmniejsza ryzyko zachorowania na infekcję dróg oddechowych (badania przeprowadzone wśród pakistańskich dzieci, mówią nawet o 50% redukcji zachorowań). Zmniejsza ryzyko wystąpienia chorób pasożytniczych, jest zalecane jako jeden ze sposobów ochrony przed grypą, w tym grypą pandemiczną A/H1N1. Mycie rąk ma także znamienny wpływ na zmniejszenie absencji szkolnej uczniów.
Mycie rąk wodą i mydłem przez 20 sekund, a następnie dokładne ich osuszenie (najlepiej za pomocą papierowych ręczników), usuwa 90% bakterii z naszych dłoni - pozostałością zajmie się układ odpornościowy. To skuteczny, dostępny dla każdego i w pełni bezpieczny sposób zapobiegania infekcjom.